Những câu hỏi thường gặp khi bán doanh nghiệp

Bán nhà hàng cũng trải qua nhiều bước giống như bán các doanh nghiệp nhỏ khác: chuẩn bị sổ sách tài chính, xác định giá trị nhà hàng, thuê môi giới và sàng lọc trước người mua. Tuy nhiên, bạn sẽ cần thu thập và sắp xếp thêm một số giấy tờ.

Khi chuẩn bị bán nhà hàng, hãy tập hợp:

1. Danh sách tài sản, kèm tuổi đời và giá mua sau khấu hao
2. Bản sao hợp đồng thuê mặt bằng
3. Danh sách các hạng mục cải tạo mặt bằng
4. Bản sao các giấy phép liên quan (giấy phép kinh doanh rượu bia, giấy phép sử dụng vỉa hè…)
5. Hồ sơ kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm
6. Bản vẽ thiết kế, kiến trúc
7. Báo cáo tài chính
8. Các tài liệu tài chính quan trọng khác

Những giấy tờ này cần thiết trong suốt quá trình bán, nhất là khi ký hợp đồng cuối cùng. Chúng cũng rất quan trọng để xác định giá trị, khả năng cạnh tranh và những điểm có thể cải thiện của nhà hàng.

Hãy tự hỏi:

1. Tất cả giấy phép còn hiệu lực và tuân thủ quy định chưa?
2. Hồ sơ kiểm tra vệ sinh có phản ánh tốt về nhà hàng không?
3. Tình hình tài chính đã minh bạch, rõ ràng chưa?

Khi mọi thứ đã sẵn sàng, môi giới sẽ giúp bạn tiếp thị nhà hàng hiệu quả, làm nổi bật những điểm khác biệt như vị trí, sự thuận tiện đi lại, tầm nhìn và không gian ngoài trời để thu hút người mua tiềm năng.

Môi giới sẽ giới thiệu bạn với mạng lưới người mua đã được thẩm định. Từ đó, bạn thực hiện các bước đàm phán và hoàn tất giao dịch như với mọi doanh nghiệp nhỏ khác.

Có năm bước đơn giản nhưng quan trọng cần cân nhắc khi bán doanh nghiệp:

1. Sắp xếp tài liệu tài chính
2. Hiểu giá trị thị trường của doanh nghiệp
3. Xây dựng chiến lược rút lui rõ ràng
4. Tập trung tăng doanh thu và doanh số
5. Hợp tác với một môi giới doanh nghiệp giàu kinh nghiệm

Sắp xếp tài liệu tài chính: Chuẩn bị sổ sách, bảng cân đối kế toán và danh mục tài sản trước khi rao bán. Việc này giúp định giá dễ dàng hơn và khiến doanh nghiệp hấp dẫn hơn trong mắt người mua.

Hiểu giá trị thị trường: Tìm hiểu các doanh nghiệp tương tự đã được bán với giá bao nhiêu và điều gì làm doanh nghiệp của bạn khác biệt, có lợi nhuận. Đây là thông tin then chốt để định giá và bán thành công.

Xây dựng chiến lược: Hãy chuẩn bị chiến lược rút lui ngay cả khi bạn chưa định bán sớm. Những biến cố bất ngờ có thể xảy ra, và có sẵn kế hoạch sẽ giúp việc bán đỡ căng thẳng hơn khi thời điểm đến.

Tăng doanh thu và doanh số: Thời điểm lý tưởng để bán là khi doanh nghiệp đang phát triển tốt. Nếu đang cân nhắc bán, hãy tập trung tăng doanh số và cải thiện tiếp thị để thu hút thêm khách hàng, nâng lợi nhuận.

Hợp tác với môi giới doanh nghiệp: Các cố vấn của Transworld có chuyên môn, mạng lưới và công cụ để giúp bạn bán doanh nghiệp nhanh với mức giá tốt nhất, đồng hành chuyên nghiệp suốt quá trình và kết nối bạn với người mua quan tâm.

Bán doanh nghiệp cho đối thủ nghe có vẻ đáng ngại, nhưng điều này không hiếm và hoàn toàn khả thi. Dưới đây là sáu lưu ý quan trọng:

1. Không cung cấp thông tin mật quá sớm
2. Thuê bên trung gian
3. Xác định giá trị doanh nghiệp
4. Gạt cảm xúc sang một bên
5. Đừng ngại đặt câu hỏi
6. Tiếp tục tập trung vào doanh nghiệp và nhân viên

Bảo vệ thông tin mật: Dùng thỏa thuận bảo mật (NDA) để bảo vệ bí quyết kinh doanh và thông tin mật cho đến đúng thời điểm. Khi đối thủ tỏ ra quan tâm, hãy yêu cầu họ ký NDA và làm việc thông qua bên trung gian.

Thuê bên trung gian: Hãy nhờ một môi giới giàu kinh nghiệm như Transworld hướng dẫn bạn qua thương vụ phức tạp này, đồng thời tham vấn luật sư để đảm bảo cấu trúc giao dịch và các điều khoản bảo vệ phù hợp.

Xác định giá trị doanh nghiệp: Định giá để đưa ra mức giá niêm yết cạnh tranh và công bằng. Lưu ý rằng đối thủ có thể hiểu rõ mặt bằng giá thị trường, nhưng họ có thể không cần đến toàn bộ tài sản của bạn.

Kiềm chế cảm xúc: Đừng để sự nghi ngại theo bản năng cản trở một thương vụ có thể thành công. Nếu giao dịch hoàn tất, đối thủ cũ hoàn toàn có thể trở thành đối tác giá trị.

Đặt câu hỏi: Việc hỏi về mức độ quan tâm thực sự, kế hoạch mở rộng và dự định của họ với doanh nghiệp của bạn là hợp lý. Trước khi ký, hãy chắc chắn bạn hiểu động cơ và mục tiêu của họ.

Tập trung vào doanh nghiệp và nhân viên: Đàm phán có thể kéo dài, nhưng đừng sao nhãng công ty và nhân viên. Duy trì doanh thu là điều cốt yếu, vì giá trị doanh nghiệp phụ thuộc vào kết quả kinh doanh gần nhất.

Hãy làm theo bảy bước đơn giản sau để sắp xếp và sẵn sàng bán doanh nghiệp nhỏ của bạn:

1. Xác định giá trị công ty
2. Làm sạch sổ sách tài chính
3. Chuẩn bị chiến lược rút lui
4. Tăng doanh số
5. Thuê môi giới doanh nghiệp
6. Sàng lọc trước người mua tiềm năng
7. Chuẩn bị hợp đồng mua bán

Xác định giá trị công ty: Định giá để đưa ra mức giá niêm yết cạnh tranh và chính xác. Hãy làm việc với môi giới doanh nghiệp và cố vấn tài chính trong quá trình này.

Làm sạch sổ sách tài chính: Cân đối sổ sách, tính toán lợi nhuận so với dòng tiền và xác định khấu hao của các thiết bị liên quan. Người mua sẽ yêu cầu xem báo cáo tài chính sau khi ký NDA, vì vậy hãy chuẩn bị sẵn thông tin chính xác.

Chuẩn bị chiến lược rút lui: Xây dựng chiến lược rút lui để sẵn sàng cho việc bán, dù vì nghỉ hưu hay vì hoàn cảnh bất ngờ. Điều này giúp quá trình bán diễn ra suôn sẻ.

Tăng doanh số: Tăng doanh số theo cách phù hợp với doanh nghiệp, như khuyến mãi dịp lễ hay chạy cuộc thi trên mạng xã hội. Lợi nhuận tăng trưởng tốt trong hai năm gần nhất trở lên sẽ khiến doanh nghiệp hấp dẫn hơn với người mua.

Thuê môi giới doanh nghiệp: Một môi giới giàu kinh nghiệm sẽ giúp bạn tìm và sàng lọc người mua, hỗ trợ soạn hợp đồng và sắp xếp địa điểm trung lập để ký kết, hoàn tất giao dịch.

Sàng lọc trước người mua: Cùng môi giới đảm bảo người mua tiềm năng đủ khả năng chi trả và thu xếp được nguồn vốn, tránh thất vọng ở giai đoạn sau.

Chuẩn bị hợp đồng mua bán: Phối hợp với môi giới và luật sư soạn hợp đồng mua bán đầy đủ, bảo vệ quyền lợi của bạn và đảm bảo việc chuyển giao quyền sở hữu diễn ra suôn sẻ.

Biết giá trị doanh nghiệp là bước đầu tiên khi chuẩn bị bán. Transworld cung cấp dịch vụ định giá doanh nghiệp miễn phí để giúp bạn hiểu doanh nghiệp đang ở vị trí nào.

Môi giới sẽ đánh giá các yếu tố sau để xác định giá trị:

• Lợi nhuận ròng
• Mô hình kinh doanh
• Xu hướng tăng trưởng
• Đối thủ cạnh tranh
• Tài sản của công ty
• Mức độ trung thành của khách hàng
• Thời gian hoạt động

Hai cách phổ biến để tính giá trị doanh nghiệp:

1. So sánh giá bán của các doanh nghiệp tương tự với doanh thu hằng năm của công ty bạn
2. So sánh giá bán với lợi nhuận hằng năm đã điều chỉnh, ra được bội số lợi nhuận

Để định giá chính xác, cần xem xét thị trường hiện tại, các xu hướng và toàn bộ tài sản, bao gồm nhãn hiệu, nội thất, bất động sản, công nghệ và thiết bị. Ngay cả tài sản vô hình như hình ảnh trong mắt công chúng hay độ nhận diện thương hiệu cũng có vai trò. Môi giới doanh nghiệp sẽ giúp bạn xử lý những vấn đề phức tạp này.

Môi giới của Transworld không chỉ giúp bạn xác định giá trị công ty mà còn tìm cách tối đa hóa giá trị đó. Họ hiểu người mua sẵn sàng trả bao nhiêu, họ tìm kiếm điều gì và muốn thông tin được trình bày ra sao.

Giá trị doanh nghiệp phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chủ yếu là khả năng tạo ra thu nhập trong tương lai cho người mua. Các yếu tố khác gồm giá trị thiết bị sở hữu, hàng tồn kho và xu hướng lợi nhuận. Giá của các thương vụ tương đương trên thị trường cũng giúp bạn hình dung mức giá có thể bán được.

Sổ sách tài chính chính xác không chỉ giúp xác định giá trị nằm ở đâu mà còn làm doanh nghiệp có giá trị hơn. Một doanh nghiệp giá trị là doanh nghiệp có thể cho người mua thấy rõ lợi nhuận trong quá khứ, hiện tại và dự kiến.

Doanh thu là điểm khởi đầu tốt nhưng chưa nói lên tất cả. Ví dụ, một doanh nghiệp có doanh thu 5 tỷ đồng mỗi năm nhưng chi phí 4,95 tỷ đồng thì chỉ lãi ròng 50 triệu đồng, nên giá trị thấp hơn nhiều. Môi giới sẽ điều chỉnh báo cáo kết quả kinh doanh để hiểu thu nhập thực và các yếu tố định giá khác.

Sau khi ước tính các yếu tố trên, những tài sản vô hình như vị trí, điều kiện kinh tế, cạnh tranh, uy tín thương hiệu, điều khoản thuê mặt bằng và sự trung thành của khách hàng có thể làm giá trị thị trường tăng hoặc giảm.

Tóm lại, giá trị doanh nghiệp là sự kết hợp giữa thu nhập và vị thế của nó trong cộng đồng. Không có câu trả lời đơn giản cho việc định giá, nhưng cố vấn của Transworld có thể giúp bạn hiểu giá trị thị trường tiềm năng của doanh nghiệp mình.

Bán doanh nghiệp nhỏ là một quyết định lớn, dù dễ dàng hay không. Lý do có thể là mong muốn tìm cơ hội kinh doanh mới hoặc sắp đến tuổi nghỉ hưu, và không có lý do nào là đúng hay sai. Đôi khi, điều tốt nhất cho bản thân và doanh nghiệp là buông tay, để đội ngũ quản lý mới đưa doanh nghiệp lên tầm cao mới và bạn có thêm thời gian cho mình.

Năm lý do chính khiến bạn nên cân nhắc bán doanh nghiệp:

Nghỉ hưu: Nếu doanh nghiệp đang thành công và đã đến lúc bạn tận hưởng thành quả, việc bán giúp doanh nghiệp tiếp tục phát triển kể cả khi bạn không còn điều hành.

Kiệt sức: Nếu bạn không còn đam mê với doanh nghiệp, bán đi là cơ hội để bắt đầu những dự định mới và khơi lại tinh thần khởi nghiệp.

Cơ hội mới: Nếu có cơ hội mới đang gõ cửa, bán doanh nghiệp hiện tại có thể mang lại nguồn tài chính để theo đuổi chúng và bắt đầu lại ở nơi khác.

Thị trường thuận lợi cho người bán: Khi kinh tế tốt và người tiêu dùng có tiền chi tiêu, nhà đầu tư quan tâm hơn đến việc mua doanh nghiệp. Nếu thị trường đang có lợi cho người bán, có lẽ đã đến lúc rao bán.

Ngại rủi ro: Nếu bạn ngày càng e ngại rủi ro, điều có thể kìm hãm tăng trưởng và lợi nhuận, thì bán có thể là lựa chọn khôn ngoan. Doanh nghiệp có thể đi xuống vì các quyết định quản lý quá thận trọng, và bán đi đôi khi là điều tốt nhất cho doanh nghiệp.

Nếu bạn vẫn chưa chắc chắn, chuyên gia của Transworld có thể giúp bạn đưa ra quyết định tốt nhất bằng cách lắng nghe khách quan những lý do khiến bạn cân nhắc bán.